Rosja jako pierwszy kraj oficjalnie uznaje rząd talibów w Afganistanie

Przełom dyplomatyczny: Moskwa uznaje talibów

Rosja stała się pierwszym państwem na świecie, które formalnie uznało rząd talibów w Afganistanie – decyzję, która wywołała falę krytyki ze strony afgańskiej opozycji i organizacji praw człowieka. Ruch ten stanowi przełom dla talibów niemal cztery lata po ich przejęciu władzy w Kabulu.

Talibowie liczą na kolejne uznania

Afgański minister spraw zagranicznych, Amir Khan Muttaqi, podczas czwartkowego spotkania z rosyjskim ambasadorem, wyraził nadzieję, że decyzja Moskwy stanie się przykładem dla innych państw, które do tej pory unikały uznania reżimu stosującego surową interpretację szariatu i radykalne ograniczenia praw kobiet i dziewcząt. Od 2021 roku dziewczęta powyżej 12. roku życia nie mogą uczęszczać do szkół, a kobiety są systematycznie wykluczane z wielu zawodów oraz poddawane restrykcjom dotyczącym poruszania się czy obecności publicznej.

Krytyka i obawy społeczności międzynarodowej

Była deputowana Fawzia Koofi skrytykowała decyzję Moskwy, stwierdzając, że „normalizacja relacji z talibami nie przyniesie pokoju, a jedynie legitymizuje bezkarność”. Dodała, że „takie kroki zagrażają nie tylko Afgańczykom, ale również bezpieczeństwu globalnemu”. Z kolei Afgańska Sieć Uczestnictwa Politycznego Kobiet określiła ten ruch jako „legitymizację reżimu autorytarnego, antykobiecego i aktywnie demontującego podstawowe prawa obywatelskie”.

Mimo zapewnień talibów o respektowaniu praw kobiet zgodnie z ich interpretacją tradycji i prawa islamskiego, ONZ ocenia sytuację w Afganistanie jako „apartheid ze względu na płeć”, dokumentując publiczne chłosty i brutalne represje wobec byłych urzędników rządowych.

Interesy Rosji i nowa faza współpracy

Rosyjskie ministerstwo spraw zagranicznych w oświadczeniu zaznaczyło, że uznanie reżimu talibów otwiera nowy etap „pozytywnych relacji, wzajemnego szacunku i konstruktywnego zaangażowania”. Moskwa liczy na rozwój współpracy gospodarczej, w szczególności w sektorach energii, transportu, rolnictwa i infrastruktury. Zapowiedziano też dalsze wsparcie dla Kabulu w walce z terroryzmem i handlem narkotykami.

Rosja utrzymywała swoją ambasadę w Kabulu po przejęciu władzy przez talibów w 2021 roku, a już rok później podpisała pierwszy międzynarodowy kontrakt gospodarczy z reżimem – obejmujący dostawy ropy, gazu i pszenicy. W kwietniu tego roku talibowie zostali skreśleni z rosyjskiej listy organizacji terrorystycznych. W ubiegłym roku Władimir Putin nazwał talibów „sojusznikiem” w walce z terroryzmem.

Trudna historia i kontrowersje wokół decyzji

Historyczne relacje obu państw są jednak złożone – Związek Radziecki prowadził w latach 1979–1989 krwawą wojnę w Afganistanie, która kosztowała życie 15 tysięcy radzieckich żołnierzy i zakończyła się porażką Moskwy.

Krytycy decyzji przypominają rosyjską odpowiedzialność za zniszczenie Afganistanu podczas inwazji w latach 80., podkreślając, że dzisiejsze wsparcie polityczne dla talibów jest kontynuacją dawnych, destrukcyjnych strategii pod innym szyldem. Dr Rangin Dadfar Spanta, były doradca ds. bezpieczeństwa narodowego, stwierdził, że uznanie talibów przez Rosję to „dopiero początek – jeśli nie będzie oporu, kolejne kraje pójdą w jej ślady”.

Kontekst międzynarodowy: izolacja i sankcje

Decyzja Rosji ma również wymiar praktyczny – większość państw zamknęła swoje ambasady po 2021 roku, lecz niektóre, jak Chiny, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Uzbekistan i Pakistan, mianowały ambasadorów w Kabulu.

Sankcje ONZ nałożone na Afganistan po przejęciu władzy przez talibów obejmują m.in. zamrożenie aktywów o wartości około 9 miliardów dolarów. Sytuacja humanitarna pozostaje dramatyczna, a przyszłość afgańskiego społeczeństwa – zwłaszcza kobiet i dziewcząt – coraz bardziej niepewna.

Źródło:
Drury F., Wilson T., „Russia becomes first state to recognise Afghanistan’s Taliban government”, BBC News, 5 lipca 2025
https://www.bbc.com/news/articles/cv2r6vzn2lpo