Andrius Kubilius to pierwszy w historii europejski komisarz ds. obrony i przestrzeni kosmicznej, były premier Litwy oraz doświadczony polityk zajmujący się od lat kwestiami bezpieczeństwa regionu. Od momentu objęcia nowej funkcji jest odpowiedzialny za koordynowanie unijnej polityki obronnej, współpracę przemysłową oraz implementację innowacyjnych rozwiązań wojskowych, w szczególności w kontekście rosyjskiej agresji na Ukrainę. Kubilius znany …
Europa na Rozdrożu: Jak Wojna w Ukrainie Wymusza Nowe Myślenie o Obronie
Andrius Kubilius to pierwszy w historii europejski komisarz ds. obrony i przestrzeni kosmicznej, były premier Litwy oraz doświadczony polityk zajmujący się od lat kwestiami bezpieczeństwa regionu. Od momentu objęcia nowej funkcji jest odpowiedzialny za koordynowanie unijnej polityki obronnej, współpracę przemysłową oraz implementację innowacyjnych rozwiązań wojskowych, w szczególności w kontekście rosyjskiej agresji na Ukrainę. Kubilius znany jest z konsekwentnego podkreślania potrzeby adaptacji europejskich systemów obronnych do nowych wyzwań, a jego wizja integracji unijnych i narodowych strategii bezpieczeństwa zyskuje uznanie w Brukseli i poza nią.
Nowe Wyzwania dla NATO i UE
W rozmowie z magazynem „The World Today”, Kubilius jednoznacznie podkreśla, że „NATO jest kluczowe dla bezpieczeństwa Europy”. Jak przyznaje, przez ostatnie dekady europejskie państwa stały się „leniwe w kwestii obrony”, licząc na ochronę ze strony Stanów Zjednoczonych – co jego zdaniem było poważnym błędem. Teraz, w obliczu realnych zagrożeń ze strony Rosji, konieczne są zdecydowane działania: zwiększenie wydatków na obronność oraz ścisła współpraca w ramach NATO i Unii Europejskiej .
Kubilius zapowiada, że „mamy nadzieję, iż NATO uzgodni nowy cel wydatków obronnych na poziomie 3,5% PKB państw członkowskich”. Tłumaczy, że taki poziom finansowania wynika bezpośrednio z „nowych celów zdolnościowych”, jakie NATO przygotowuje dla wszystkich sojuszników .
Praktyczna Współpraca NATO–UE i Nowe Instrumenty Finansowe
Europejska polityka obronna, jak twierdzi Kubilius, nie konkuruje z NATO, lecz ją wspiera. Kluczowe jest wykorzystanie narzędzi przemysłowych oraz polityki inwestycyjnej UE, aby zrealizować te same cele obronne, które definiuje Sojusz. Komisarz zwraca uwagę na nowy, przełomowy akt prawny – tzw. SAFE regulation – który umożliwia państwom członkowskim zwiększenie zadłużenia na potrzeby obrony, szacując, że w ciągu czterech lat UE wyda na ten cel około 800 miliardów euro .
Nowością jest także otwarcie paktu obronnego z Wielką Brytanią, co pozwoli brytyjskiemu przemysłowi zbrojeniowemu uczestniczyć w programach unijnych na równych zasadach.
Lekcje z Ukrainy: Drony jako Nowy Fundament Obrony
Najbardziej przełomową innowacją, jaką przyniosła wojna w Ukrainie, są – według Kubiliusa – drony i tempo ich modernizacji. Komisarz podkreśla, że Ukraińcy stworzyli „nadzwyczajny ekosystem produkcji dronów”, który pozwala im błyskawicznie adaptować się do rosyjskich przeciwdziałań. Na froncie powstała tzw. „Dolina Śmierci” – pas terenu, gdzie „80% trafień pochodzi od dronów”, a czołg może przetrwać średnio tylko sześć minut .
Kubilius przyznaje, że „nauczenie się produkcji dronów nie jest trudne, trudne jest ich nieustanne modernizowanie”. Współpraca zespołów inżynierów, specjalistów od cyfrowych systemów i operatorów pozwala na szybkie wprowadzanie innowacji. Zdaniem komisarza, państwa NATO muszą przygotować się na „Dzień X” – dzień potencjalnego ataku Rosji, do czego potrzebne będą miliony dronów rocznie. Przykładowo, Litwa tylko dla własnych potrzeb musiałaby produkować trzy miliony dronów rocznie .
Przemysł Obronny: Fragmentacja, Niedoinwestowanie, Szansa na Zmianę
Kubilius nie ukrywa, że europejski przemysł obronny zmaga się z wieloma problemami: jest „niedoinwestowany, niedorozwinięty i rozfragmentowany”. Aż 60% sprzętu wojskowego Europa kupuje w USA, a tylko 20% pochodzi z rodzimych fabryk. Celem Komisji jest osiągnięcie 50% udziału europejskiego przemysłu w całości zamówień do 2030 roku, choć – jak zaznacza – nie można zmuszać państw członkowskich do konkretnych wyborów zakupowych .
Wyzwaniem jest też tempo produkcji: nawet amerykański przemysł nie jest w stanie nadążyć za stratami ponoszonymi na ukraińskim froncie. To pokazuje, że Europa musi budować własne zaplecze produkcyjne jak najbliżej potencjalnych linii walki.
Wnioski: Nowa Architektura Bezpieczeństwa Europy
Z wywiadu wyłania się jasny obraz: Europa stoi u progu fundamentalnej zmiany w podejściu do własnego bezpieczeństwa. Kubilius postuluje konieczność nie tylko inwestycji w nowoczesne technologie, ale i przebudowy samej filozofii działania systemów obronnych: „To nie tylko kwestia dronów, ale zupełnie innego sposobu prowadzenia wojny” – podkreśla .
Bez poważnej reformy, zwiększonych wydatków i budowy własnych zdolności przemysłowych Europa nie będzie w stanie skutecznie odstraszać agresywnych reżimów ani zapewnić bezpieczeństwa swoim obywatelom.
Źródło:
Wywiad z Andriusem Kubiliusem, „NATO states need millions of drones for the day Russia might attack”, The World Today, Chatham House, 9 czerwca 2025, https://www.chathamhouse.org/publications/the-world-today/2025-06/andrius-kubilius-nato-states-need-millions-drones-day-russia .
Zdjęcie pochodzi z WikiMedia Commons
